Nóż Casström Woodsman, Bog oak

Szlif skandynawski a płaski: co to zmienia przy drewnie

Szlif skandynawski to jedna szeroka fazeta schodząca od połowy wysokości klingi prosto do krawędzi, bez dodatkowego mikrofazowania. Ostrze wchodzi w drewno klinem o stałym kącie i samo prowadzi rękę wzdłuż włókien, dzięki czemu wiór schodzi równo, a nie skacze. Przy struganiu kołków, robieniu zacięć pod ognisko czy wygładzaniu rączki narzędzia ta geometria daje kontrolę, której nie uzyskasz nożem z cienkim szlifem płaskim.

Rewersem tej samej cechy jest zachowanie przy produktach spożywczych i przy skórze. Szeroka fazeta rozpycha materiał i przy krojeniu miękkich rzeczy nóż zaczyna się kleić, zamiast przechodzić gładko. Do obozowej kuchni lepiej dobrać osobne, cieńsze ostrze i traktować Woodsmana jako narzędzie do obróbki drewna oraz cięć obozowych. Ta sama fazeta ma jednak wielką zaletę serwisową: kładziesz ją płasko na kamieniu i kąt wychodzi sam, bez mierzenia i bez prowadnicy.

Dąb bagienny w rękojeści: skąd bierze się czarne drewno

Dąb bagienny to drewno dębu, które przez setki lub tysiące lat leżało w beztlenowym środowisku torfowiska albo koryta rzeki. Brak tlenu zatrzymuje rozkład, a garbniki obecne w dębie reagują ze związkami żelaza rozpuszczonymi w wodzie gruntowej. Produktem tej reakcji są ciemne taniany żelaza, które barwią drewno na kolor od głębokiego brązu do niemal czerni, i to nie powierzchniowo, tylko w całej masie. Dlatego zarysowanie takiej rękojeści nie odsłania jasnego drewna pod spodem.

Materiał w tym nożu jest dodatkowo stabilizowany, czyli nasycony żywicą pod ciśnieniem. Stabilizacja zamyka pory, ogranicza pracę drewna przy zmianach wilgotności i podnosi odporność na wgniecenia. Praktyczna różnica w dłoni jest taka, że dąb bagienny jest gęstszy i chłodniejszy w dotyku niż zwykły dąb, a jednocześnie mniej śliski od polerowanej micarty, gdy dłoń jest mokra. Każda sztuka ma inny rysunek słojów, więc egzemplarz ze zdjęcia i egzemplarz w paczce nie będą identyczne.

Sleipner i grzbiet 4 mm: co daje, a co kosztuje

Sleipner to narzędziowa stal Uddeholmu przeznaczona pierwotnie do wykrojników i noży przemysłowych. Ma wysoką zawartość węgla i węgliki wanadu, które odpowiadają za odporność na ścieranie, a po hartowaniu kriogenicznym utrzymuje 59-61 HRC bez utraty odporności na wykruszenia. W praktyce oznacza to ostrze, które długo tnie suche drewno i korę, a przy przypadkowym uderzeniu w sęk raczej się przygnie niż wyszczerbi. Kosztem jest niska zawartość chromu i brak odporności na korozję.

Grzbiet o grubości 4 mm pełni rolę belki nośnej. Przy batoningu uderzasz pałką w wystający zza polana grzbiet, a siła idzie przez pełny trzpień do rękojeści, a nie przez punktowe łączenie klingi z nitem. Jeśli zależy Ci na tej samej stali w dłuższej klindze i rękojeści niewrażliwej na wilgoć, alternatywą z naszej oferty jest No.10 SFK Green Micarta Sleipner.

Gdzie Woodsman się sprawdza, a gdzie nie

Najczęstszy powód zwrotu w tym segmencie noży to zaskoczenie stalą, nie geometrią. Kupujący przyzwyczajony do noży nierdzewnych odkłada mokrą klingę do pochwy, po tygodniu widzi szarą plamę i traktuje ją jako wadę. Nalot na stali narzędziowej jest normalną reakcją materiału i da się go usunąć drobnym ścierniwem, ale jego uniknięcie wymaga nawyku wycierania ostrza przed schowaniem.

Dane techniczne

Pielęgnacja stali narzędziowej i drewna

Obsługa tego noża sprowadza się do trzech nawyków powtarzanych po każdym wyjściu w teren. Żaden z nich nie zajmuje więcej niż minutę, ale ich pominięcie widać na klindze po kilku tygodniach. Poniżej rozpisane po kolei.

Po pracy w terenie

Wytrzyj klingę do sucha zaraz po użyciu, zanim schowasz nóż do pochwy. Sok z żywicznego drewna i wilgoć z trawy wystarczą, żeby na powierzchni pojawił się szary nalot. Raz na kilka wyjść przetrzyj ostrze szmatką z odrobiną oleju obojętnego. Szerzej o zachowaniu stali rdzewnych piszemy w tekście konserwacja noży ze stali rdzewnej.

Ostrzenie szlifu skandynawskiego

Połóż całą fazetę płasko na kamieniu i prowadź ostrze bez unoszenia grzbietu. Szeroka powierzchnia sama wyznacza kąt, więc do przywrócenia ostrości wystarczy kamień o średniej gradacji i kilkanaście przejść na stronę. Unikaj ostrzałek przeciąganych z prowadnicami rolkowymi, bo tworzą one własną mikrofazetę i po kilku sezonach niszczą geometrię skandynawską.

Drewno i pochwa

Stabilizowany dąb bagienny nie chłonie wody tak jak drewno surowe, ale nie przechowuj noża w wilgotnej skórze. Garbniki ze skóry garbowanej roślinnie w kontakcie z wilgocią przyspieszają korozję klingi. Do długiego przechowywania wyjmij nóż z pochwy, a samą skórę raz na sezon przetrzyj woskiem lub tłuszczem do skóry.

Dla kogo

Mniej trafiony wybór, jeśli szukasz noża bezobsługowego albo lżejszego. Do plecaka, w którym nóż leży tygodniami bez przeglądu, sensowniejsza jest stal nierdzewna i rękojeść z micarty. Jeżeli natomiast interesuje Cię większa klinga tej samej marki w wersji z płótnianej micarty, sprawdź Lars Fält Canvas Micarta A8.

Najczęściej zadawane pytania

Czy Woodsman nadaje się do batoningu?

Tak. Grzbiet o grubości 4 mm i pełny trzpień przenoszą uderzenia pałką przy rozłupywaniu suchego drewna na rozpałkę. Przy sękatych polanach lepiej sięgnąć po siekierę.

Czy stal Sleipner rdzewieje?

Sleipner to stal narzędziowa o niskiej zawartości chromu i nie jest stalą nierdzewną. Po kontakcie z wodą lub sokiem roślinnym wytrzyj klingę do sucha i nałóż cienką warstwę oleju. Zaniedbana klinga pokryje się nalotem.

Czym różni się dąb bagienny od zwykłego dębu?

Dąb bagienny leżał setki lub tysiące lat w beztlenowym torfowisku i garbniki drewna zareagowały tam ze związkami żelaza. Efektem jest ciemna barwa w całej masie drewna oraz większa gęstość niż w dębie świeżym.

Jak ostrzyć szlif skandynawski?

Cała fazeta ma leżeć płasko na kamieniu, a grzbiet nie może się unosić. Szeroka fazeta sama wyznacza kąt i dlatego ten szlif jest łatwiejszy do odtworzenia w terenie niż szlif wypukły.

Czy pochwa nadaje się do noszenia przy pasie?

Tak. Skórzana pochwa ma szlufkę pasową oraz wzmocniony szew chroniący nici przed przecięciem przez klingę. Do noszenia w pozycji obniżonej możesz dokupić osobny dangler.