Akcesoria do ziemniaków - narzędzia, które odmienią Twoją kuchnię
Obieraczki, praski, tarki, noże i krajalnice - przegląd narzędzi do obierania, krojenia, ścierania i rozgniatania ziemniaków
Ziemniak - król polskiej kuchni
Gotowane, smażone, pieczone, tłuczone, tarte na placki, krojone w kostkę do sałatki, w talarki do zapiekanki, w słupki na frytki. Ziemniaki towarzyszą polskim obiadom w tak wielu formach, że odpowiednie narzędzia do ich obróbki to nie luksus, a konieczność. Dobra obieraczka, praska czy tarka potrafią skrócić przygotowania o połowę i radykalnie poprawić efekt końcowy.
W tym poradniku przechodzimy przez wszystkie etapy obróbki ziemniaków - od obierania po rozgniatanie - i przy każdym wskazujemy narzędzia, które sprawdzą się najlepiej. Żadne z nich nie kosztuje majątku, a każde zmienia sposób pracy w kuchni na lepsze.
Danie a narzędzie - krótka ściąga
Zanim przejdziemy do szczegółów, oto szybki przegląd: co chcesz zrobić z ziemniakami i czego do tego potrzebujesz.
Obieranie - pierwszy i najważniejszy krok
Obieranie ziemniaków nożem to prosta droga do frustracji i marnotrawstwa - grube obierki zabierają cenny miąższ, a nierówna powierzchnia wymaga dodatkowej obróbki. Dobra obieraczka zdejmuje skórkę warstwą grubą na ułamek milimetra - szybko, równomiernie i bez strat.
Obieraczka Victorinox
Szwajcarska legenda - ta sama firma, która produkuje słynne scyzoryki, robi jedne z najlepszych obieraczek na świecie. Ostrze ze stali nierdzewnej, ruchome, dostosowujące się do krzywizny bulwy. Kolczyk na końcu do usuwania oczek. Trwa latami, kosztuje grosze. Dostępna w wersji klasycznej i typu Y.
Zobacz obieraczki VictorinoxNóż do obierania (8-10 cm)
Mały, zwinny nóż idealny do usuwania oczek, uszkodzonych fragmentów i precyzyjnego czyszczenia bulw o nieregularnym kształcie. Obieraczka zdejmuje skórkę, a nóż do obierania dopracowuje detale. Razem tworzą idealny duet.
Zobacz noże do obieraniaObieraczka typu Y a ziemniaki
Do ziemniaków lepiej sprawdza się obieraczka klasyczna (prosta) niż typu Y. Okrągły, nieregularny kształt bulwy jest łatwiejszy do obierania ruchem "od siebie" wzdłuż powierzchni. Typ Y jest natomiast lepszy do marchewki, szparagów i cukinii - długich, prostych warzyw.
Krojenie - kostka, talarki, frytki
Sposób krojenia ziemniaków determinuje teksturę gotowego dania. Cienkie talarki do zapiekanki, równa kostka do sałatki, grube słupki na frytki - każda forma wymaga innego podejścia.
Nóż szefa kuchni (20-24 cm)
Podstawowe i najbardziej uniwersalne narzędzie. Pokroi ziemniaki w dowolny kształt - kostkę, kliny, słupki, talarki. Wymaga wprawy, ale daje pełną kontrolę nad grubością i kształtem. Do frytek: krój w paski 8-10 mm. Do zapiekanki: cienkie plasterki 2-3 mm.
Zobacz noże kuchenneNóż santoku
Japoński odpowiednik noża szefa kuchni - krótszy (16-18 cm), z płaskim profilem idealnym do prostego cięcia w dół. Doskonały do krojenia ziemniaków w kostkę (macedoine) dzięki szerokiemu ostrzu, które utrzymuje kontakt z deską na całej długości.
Zobacz noże santokuMandolina / szatkownica
Jeśli potrzebujesz perfekcyjnie równych talarków do zapiekanki (gratin dauphinois), mandolina jest niezastąpiona. Ustawasz grubość, prowadzisz ziemniaka po ostrzu i w kilka sekund masz 20 identycznych plasterków. Uwaga: zawsze używaj dociskacza - mandolina jest ekstremalnie ostra.
Zobacz mandolinyDeska do krojenia: drewno lub kompozyt
Przy krojeniu ziemniaków (i innych warzyw) zawsze używaj deski drewnianej lub kompozytowej. Nigdy nie krój na ceramice, szkle ani stali - niszczysz ostrze noża po pierwszym użyciu. Więcej na ten temat w naszym przewodniku po deskach do krojenia.
Ścieranie - placki ziemniaczane i nie tylko
Placki ziemniaczane (placki po zbójnicku, kartoflane, draniki) wymagają ścierania surowych ziemniaków na drobną masę. To zadanie, w którym jakość tarki robi ogromną różnicę - tania tarka rwie i miażdży, dobra tarka ściera czysto i szybko.
Tarka o drobnych oczkach
Do placków ziemniaczanych potrzebujesz tarki z drobnymi otworami, która zamieni surowe bulwy w jednolitą, wilgotną masę. Starta masa wyciskana jest z soku (płóciennym workiem lub przez sitko), a potem łączona z mąką, jajkiem i cebulą. Im drobniejsza tarka, tym delikatniejsze placki.
Zobacz tarki kuchenneTarka Microplane
Choć Microplane kojarzy się głównie z parmezanem i cytrusami, modele z grubszymi otworami doskonale sprawdzają się do ścierania ziemniaków do zapiekanek typu rösti. Technologia fototrawienia daje czyste, równomierne wiórki bez rozrywania miąższu.
Zobacz tarki MicroplaneWyciśnij sok przed smażeniem
Starte surowe ziemniaki uwalniają dużo soku (skrobiowego). Jeśli nie odciśniesz go przed smażeniem, placki będą rozpadliwe i kleiste zamiast chrupiące. Najlepsza metoda: włóż masę w czystą ściereczkę lnianą lub specjalny worek z bawełny i wyciśnij nad miską. Im suchsza masa, tym lepsze placki.
Rozgniatanie - purée, pyzy, kopytka
Aksamitne purée, puszysty "tlucz" do schabowego, gładka masa na pyzy i kopytka - wszystko to wymaga jednego: równomiernego rozgniecenia ugotowanych ziemniaków bez grudek. Sposób rozgniatania wpływa na teksturę końcowego dania.
Praska do ziemniaków (ricer)
Najlepsze narzędzie do idealnego purée. Ugotowane ziemniaki wkłada się do komory i wyciska przez drobne otwory - efekt to delikatne "makaroniki" bez grudek. Praska daje purée o jedwabiście gładkiej konsystencji, nieosiągalnej zwykłym tłuczkiem. Idealna też do masy na pyzy i kopytka.
Zobacz praski do ziemniakówTłuczek do ziemniaków
Klasyczne narzędzie - proste, szybkie, skuteczne. Nie daje tak gładkiego efektu jak praska, ale za to pozwala kontrolować stopień rozgniecenia. Chcesz rustykalny tlucz z kawałkami? Tłuczek. Chcesz jedwabiste purée? Praska. Najlepiej mieć oba.
Zobacz tłuczkiNigdy nie używaj blendera do purée!
Blender lub mikser rozrywa strukturę skrobi ziemniaczanej, zamieniając purée w kleistą, gumowatą masę przypominającą klej tapetowy. To najczęstszy błąd w domowych kuchniach. Ziemniaki zawsze rozgniataj mechanicznie - praską lub tłuczkiem - nigdy elektrycznym blenderem.
Kompletny zestaw narzędzi - co warto mieć?
| Narzędzie | Do czego | Priorytet | Cena orientacyjna |
|---|---|---|---|
| Obieraczka Victorinox | Obieranie ziemniaków i warzyw | Obowiązkowy | 20-60 zł |
| Nóż do obierania | Oczka, defekty, precyzyjne prace | Obowiązkowy | 30-100 zł |
| Nóż szefa kuchni | Krojenie w kostkę, słupki, kliny | Obowiązkowy | 80-400 zł |
| Praska do ziemniaków | Purée, masa na pyzy i kopytka | Bardzo przydatny | 40-120 zł |
| Tarka o drobnych oczkach | Placki ziemniaczane, rösti | Dla miłośników placków | 30-80 zł |
| Mandolina | Talarki do zapiekanek, chipsy | Dla perfekcjonistów | 50-200 zł |
| Deska do krojenia | Podłoże do wszystkich prac nożem | Obowiązkowy | 40-200 zł |
Najczęściej zadawane pytania
Do ziemniaków lepsza jest obieraczka klasyczna (prosta) - pozwala na lepszą kontrolę przy okrągłym, nieregularnym kształcie bulwy. Typ Y sprawdza się lepiej do długich, prostych warzyw jak marchew czy szparagi.
Praska wyciska ziemniaki przez drobne otwory, dając perfekcyjnie gładkie purée bez grudek. Tłuczek rozgniata ziemniaki w misce, dając teksturę bardziej rustykalną, z drobnymi kawałkami. Praska jest lepsza do purée i masy na pyzy, tłuczek do domowego "tluczu".
Blender rozrywa strukturę skrobi, zamieniając purée w kleistą, gumowatą masę. To nieodwracalny proces - ziemniaków zmiksowanych na papkę nie da się "naprawić". Zawsze rozgniataj mechanicznie: praską lub tłuczkiem.
Tarkę z drobnymi, ostrymi otworami, która ściera surowe ziemniaki na jednolitą masę. Unikaj tarek z dużymi otworami (dadzą grube paski zamiast masy). Po starciu wyciśnij sok z masy - dzięki temu placki będą chrupiące.
Nie. Ziemniaki w mundurkach (gotowane w łupinach), pieczone kliny ze skórką czy grillowane połówki nie wymagają obierania. Skórka jest jadalna i zawiera dużo składników odżywczych. Obieraj tylko wtedy, gdy tego wymaga przepis lub preferencje smakowe.
Podsumowanie
Zestaw podstawowy do ziemniaków
Ziemniaki to podstawa polskiej kuchni i warto mieć narzędzia, które pozwalają przygotować je szybko, wygodnie i z dobrym efektem. Obieraczka Victorinox, solidny nóż, praska i tarka to zestaw, który pokrywa 95% potrzeb. Każde z tych narzędzi kosztuje niewiele, a różnica w komforcie i jakości gotowania jest ogromna.
Akcesoria kuchenne w ostry-sklep.pl
Obieraczki, noże, praski, tarki, deski i setki innych narzędzi kuchennych od najlepszych producentów. Wyposaż swoją kuchnię w narzędzia, które naprawdę działają.
Akcesoria kuchenne Noże kuchenne ObieraczkiPrzydatne linki
- Obieraczki - Victorinox, WMF, Tescoma
- Noże kuchenne - szefa kuchni, santoku, do obierania
- Noże do obierania
- Tarki Microplane
- Akcesoria kuchenne - praski, tarki, mandoliny
- Deski do krojenia
- Blog: Jak wybrać deskę do krojenia?