Nóż Joker Nordico CL115-P z krzesiwem 10 cm

Jak w praktyce krzesze się iskrę i czemu grzbiet noża musi być ostry

Krzesiwo ferrocerowe to pręt ze stopu ceru i żelaza. Zeskrobana z niego drobina zapala się w powietrzu samoczynnie i osiąga temperaturę rzędu tysiąca kilkuset stopni. Nie jest to więc iskra w rozumieniu zapalniczki, tylko fragment palącego się metalu.

Do zeskrobania potrzebna jest ostra krawędź pod kątem prostym. Dołączona skrobaczka ją ma, ale w terenie najczęściej używa się grzbietu noża, bo jest zawsze pod ręką. I tu pojawia się rzecz, o której producenci milczą: grzbiet musi być ścięty ostro, a nie zaokrąglony fabrycznie. Zaokrąglony grzbiet ślizga się po pręcie i nie zdejmuje materiału.

Jeśli twój egzemplarz ma grzbiet z fazką, można go doprowadzić do stanu roboczego pilnikiem albo kamieniem: kilka przejść pod kątem prostym do powierzchni wystarczy. Robi się to raz i zostaje na lata. Nie ma to wpływu na krawędź tnącą, bo pracujesz po przeciwnej stronie klingi.

Technika sama w sobie jest prosta. Ustawiasz krzesiwo tuż nad hubką, przykładasz grzbiet pod kątem około czterdziestu pięciu stopni i cofasz krzesiwo, trzymając nóż nieruchomo. Ruch nożem w stronę hubki rozrzuca ją na boki i to jest najczęstszy błąd początkujących. Szerzej o rozpalaniu bez zapałek napisaliśmy w opracowaniu krzesiwa i rozpalanie ognia.

Czego krzesiwo nie zrobi za ciebie

Warto to powiedzieć wprost, bo zestaw bywa sprzedawany jako rozwiązanie problemu ognia, a jest tylko jego częścią.

Krzesiwo daje iskrę, nie płomień. Bez suchej, drobnej hubki nic z tego nie wyniknie, choćbyś krzesał godzinę. Mokre liście i zielona trawa nie zapłoną nigdy. Działa natomiast kora brzozy, sucha trawa rozcierana w dłoniach, żywica, wata z wazeliną, strużyny zestrugane nożem z suchego środka gałęzi.

To ostatnie jest zresztą powodem, dla którego nóż i krzesiwo faktycznie tworzą parę. Nawet w deszczu wnętrze grubszej gałęzi jest suche, ale trzeba się do niego dostać i zestrugać cienkie wióry. Bez ostrza krzesiwo jest w mokrym lesie prawie bezużyteczne.

Przewaga nad zapalniczką jest jedna, ale poważna: krzesiwo działa mokre, zmarznięte i na wysokości, gdzie gaz przestaje parować. Wystarczy je otrzeć o spodnie. Zapałki po zamoczeniu są stracone, a zapalniczka przy kilku stopniach poniżej zera przestaje dawać płomień.

Brzoza czeczotkowa i pochwa: co dostajesz za dopłatę

Rękojeść tego wariantu jest z brzozy czeczotkowej, czyli drewna o zaburzonym układzie włókien. Wersja tańsza ma orzech. Różnica nie jest wyłącznie estetyczna, choć rysunek czeczoty rzeczywiście robi wrażenie.

Brzoza czeczotkowa jest gęstsza i twardsza niż zwykła brzoza, więc lepiej znosi obicia o kamienie i uderzenia przy pracy. Orzech jest z kolei nieco bardziej sprężysty i cieplejszy w dotyku przy mrozie. Obie opcje są dobre, żadna nie jest obiektywnie lepsza.

Wspólny dla obu jest obowiązek. Drewno pęcznieje po zamoczeniu i kurczy się przy schnięciu, więc trzeba je wycierać do sucha i raz na kilka miesięcy przecierać olejem. Suszenie przy ognisku albo na kaloryferze prowadzi do pęknięć wzdłuż włókien.

Pochwa jest skórzana i ma osobną kieszeń na krzesiwo, przyszytą tak, żeby pręt nie wypadał przy schylaniu. Skóra wymaga tego samego co drewno: nie susz jej gwałtownie i nie chowaj do niej mokrego ostrza na dłużej, bo zatrzymana wilgoć zaatakuje stal.

Dane techniczne

Dla kogo

Mniej trafiony wybór, jeśli masz już krzesiwo albo rozpalasz zapalniczką. Wtedy dopłata idzie na drugi pręt, który wyląduje w szufladzie. Sam nóż jest identyczny w tańszej wersji, a jeśli szukasz wyłącznie źródła iskry, sprawdź osobne modele w kategorii krzesiwa.

Pytania klientów

Czy grzbiet tego noża krzesze iskrę?

Tylko jeśli jest ścięty pod kątem prostym. Zaokrąglony grzbiet trzeba wcześniej przygotować pilnikiem albo kamieniem.

Czym różni się ten model od wersji bez krzesiwa?

Ma rękojeść z brzozy czeczotkowej zamiast orzechowej i pochwę z kieszenią na pręt. Sama klinga jest identyczna.

Czy krzesiwo działa w deszczu?

Tak. Wystarczy je otrzeć o ubranie. Problemem w deszczu jest hubka, nie samo krzesiwo.

Co nadaje się na hubkę?

Kora brzozy i żywica działają najlepiej. Sprawdzą się też sucha rozcierana trawa oraz strużyny zestrugane z suchego wnętrza gałęzi.

Jak długo starcza dołączony pręt?

Producent nie podaje deklarowanej liczby zapłonów. To rozmiar turystyczny, na sezon użytkowania.

Jak dbać o rękojeść?

Wycieraj do sucha po zamoczeniu i raz na kilka miesięcy wetrzyj olej. Nie susz drewna przy ognisku.