Nóż Joker Nordico CN115 10 cm

Sandvik 14C28N: co dokładnie kupujesz w tej stali

Oznaczenie brzmi technicznie, ale stoi za nim jedna konkretna decyzja projektowa: ile chromu poświęcić na odporność na rdzę, a ile węgla zostawić na twardość.

Stale nierdzewne mają problem, o którym rzadko się mówi. Chrom wiąże węgiel w duże węgliki, a te wychodzą na krawędzi jak grudki w cieście i uniemożliwiają doprowadzenie ostrza do naprawdę cienkiej krawędzi. Im więcej chromu, tym gorzej się to zachowuje przy ostrzeniu.

Ta konkretna stal została skomponowana tak, żeby węgliki wyszły drobne. W praktyce oznacza to trzy rzeczy naraz: krawędź daje się wyostrzyć bardzo cienko, nie rdzewieje przy pracy w wilgoci, i wraca do formy na zwykłym kamieniu bez sprzętu warsztatowego. Twardość 58-60 HRC jest przy tym umiarkowana i to również jest zaletą w terenie, bo krawędź raczej się zawija niż wykrusza, a zawinięcie da się wyprostować w kilka minut.

Czego ta stal nie daje: rekordowego trzymania ostrości. Stale proszkowe wytrzymają dłużej, ale kosztują wielokrotnie więcej i ostrzy się je znacznie trudniej. Przy nożu, który ma pracować w lesie i być doostrzony przy ognisku, wybór jest rozsądny. Jak ten model wypada na tle konkurencji z tej półki, pokazuje nasz ranking noży taktycznych i outdoorowych.

Batoning: gdzie leży realna granica przy klindze 100 mm

Producent i sprzedawcy chętnie piszą o łupaniu drewna. Warto to doprecyzować, bo między „da się" a „wytrzyma przez lata" jest spora różnica.

Batoning polega na wbiciu ostrza w czoło polana i dobijaniu grzbietu drugim kawałkiem drewna. Klinga pracuje wtedy jak klin, a obciążenie jest głównie ściskające, więc gruby grzbiet radzi sobie dobrze. Warunek jest jeden: klinga musi być dłuższa niż średnica polana, żeby dało się uderzać w wystający koniec, a nie w środek grzbietu.

Przy stu milimetrach oznacza to polana do mniej więcej siedmiu, ośmiu centymetrów średnicy. Powyżej tej granicy ostrze znika w drewnie, uderzasz w okolice rękojeści i wtedy zaczyna się zginanie zamiast rozłupywania. Tak łamie się noże.

Druga granica dotyczy sęków. Wbite w sęk ostrze potrafi utknąć, a próba wyszarpnięcia go bokiem to najczęstsza przyczyna złamań w tej klasie narzędzi. Jeśli klinga stanęła, dobij ją dalej albo rozpuść polano od drugiej strony, ale nie podważaj.

Trzecia rzecz to uczciwe postawienie sprawy: do drewna grubszego niż kilka centymetrów właściwym narzędziem jest siekiera, nie nóż. Nóż w zestawie obozowym służy do rozpałki i do prac drobnych.

Szlif skandynawski w praktyce i przy ostrzeniu

Faza tego szlifu jest szeroka i schodzi wprost do krawędzi bez dodatkowej mikrofazy. Widać ją gołym okiem jako wyraźny, płaski pas wzdłuż ostrza.

Przy struganiu ta powierzchnia sama prowadzi ostrze po drewnie i utrzymuje kąt bez wysiłku ze strony nadgarstka. Wiór schodzi równo, ostrze nie nurkuje w głąb ani nie wyskakuje. To dlatego ten profil dominuje wszędzie tam, gdzie drewno jest podstawowym surowcem.

Przy ostrzeniu daje to nieoczywistą przewagę: nie musisz zgadywać kąta. Kładziesz fazę płasko na kamieniu, czujesz kontakt całą powierzchnią i to jest właściwa pozycja. Żadnej prowadnicy, żadnego inklinometru.

Kosztem jest czas. Zdejmujesz materiał z całej szerokości fazy, więc mocno zaniedbany nóż wymaga dłuższej pracy niż odświeżenie wąskiej mikrofazy. I jedna rzecz, której robić nie należy: nie dorabiaj mikrofazy pod większym kątem, choć jest to szybsze. Stracisz wtedy samoprowadzenie przy struganiu, czyli dokładnie to, za co się płaci.

Dane techniczne

Dla kogo

Mniej trafiony wybór jako nóż uniwersalny. Grubość 3,7 mm i szeroki szlif są przeznaczone do drewna, nie do krojenia. Jeśli chcesz od razu komplet z krzesiwem i rękojeścią z brzozy czeczotkowej, sprawdź wersję CL115-P. Do noszenia stałego przy sobie 170 g bywa już odczuwalne i lepszy będzie mniejszy model z kategorii noże z głownią stałą.

Pytania klientów

Jak grube polano da się rozłupać tym nożem?

Do mniej więcej siedmiu albo ośmiu centymetrów średnicy. Powyżej klinga znika w drewnie i zaczyna pracować na zginanie.

Czy stal Sandvik 14C28N rdzewieje?

Jest stalą nierdzewną i dobrze znosi wilgoć. Wycieranie po użyciu nadal jest rozsądnym nawykiem.

Jak ostrzyć szlif skandynawski?

Połóż fazę płasko na kamieniu tak, żeby dotykała całą powierzchnią. Ta pozycja sama wyznacza właściwy kąt.

Czym ten model różni się od wersji CL115-P?

Nie ma krzesiwa ani pochwy z kieszenią na pręt. Okładziny są z innego gatunku drewna, sama klinga jest identyczna.

Czy nadaje się do kuchni?

Słabo. Szeroka faza szlifu skandynawskiego rozpycha produkt zamiast go przecinać.

Dlaczego ten nóż nie ma jelca?

Przy struganiu kciuk opiera się o grzbiet tuż przed rękojeścią i jelec by w tym przeszkadzał. Wymaga to jednak ostrożności przy mocnych pchnięciach.