Patelnia żeliwna 16.5 cm impregnowana olejem / Lodge

Na czym polega obróbka cieplna tego żeliwa

Zwykłe żeliwo rdzewieje, bo żelazo na powierzchni reaguje z tlenem i wilgocią. Jedyną ochroną w klasycznej patelni jest warstwa spolimeryzowanego tłuszczu, czyli coś, co da się zmyć.

Producent stosuje tu proces, w którym odlew jest wygrzewany w sposób zmieniający strukturę materiału przy powierzchni. Efektem jest ograniczona podatność na utlenianie samego metalu, niezależna od warstwy oleju. Naczynie nie przestaje być żeliwem i nie staje się nierdzewne, ale przestaje reagować tak gwałtownie na wilgoć.

Praktyczna konsekwencja jest dokładnie ta, dla której ta linia powstała: patelnia znosi cykl zmywarki, którego zwykłe żeliwo nie znosi. Producent kieruje ją między innymi do gastronomii, gdzie ręczne mycie każdego naczynia po serwisie nie wchodzi w rachubę.

Trzeba jednak rozumieć, co ta odporność oznacza, a czego nie. Zmywarka nadal zdejmuje warstwę impregnującą, bo detergent rozpuszcza tłuszcz niezależnie od tego, co dzieje się z metalem pod spodem. Różnica polega na tym, że odsłonięta powierzchnia nie zaczyna rdzewieć w ciągu godzin. Warstwę trzeba odbudować przez przetarcie olejem, i to jest cały wymóg. Szerszy kontekst pracy z tym materiałem opisaliśmy w opracowaniu patelnia żeliwna: przewodnik.

Po co komu patelnia o średnicy 16,5 cm

Mała patelnia bywa traktowana jak ciekawostka albo naczynie dekoracyjne. W praktyce ma trzy zastosowania, w których wygrywa z każdą większą.

Pierwsze to jedna porcja. Rozgrzewanie dużej patelni dla jednego jajka to marnowanie czasu i energii, a jedzenie rozłożone na małej powierzchni dużego naczynia przypala się przy brzegach. Przy średnicy 16,5 cm porcja zajmuje całe dno i smaży się równo.

Drugie to naczynie do podania. Żeliwo trzyma temperaturę kilkanaście minut, więc danie postawione na stole na podkładce jest ciepłe do końca posiłku. Zapiekane jajka, mały deser, warzywa z piekarnika, wszystko to podaje się prosto z patelni bez przekładania na talerz.

Trzecie to teren i kamper. Duża patelnia żeliwna waży kilka kilogramów i nie mieści się w typowej skrzynce. Ta jest lekka na tle reszty rodziny i mieści się wszędzie, a na ognisku zachowuje się tak samo dobrze jak w domu.

Czego natomiast nie zrobisz: obiadu dla rodziny, dużej ilości warzyw, niczego z sosem w większej objętości. Do tego służą większe naczynia żeliwne, a to jest uzupełnienie, nie zamiennik.

Rączka i temperatura: rzecz, o której zapomina się przy małych naczyniach

Rączka jest odlewana razem z korpusem i ma temperaturę całej patelni. Przy dużym naczyniu wszyscy o tym pamiętają, bo widać, że jest ciężkie i groźne.

Przy małej patelni pojawia się fałszywe poczucie bezpieczeństwa. Naczynie wygląda niepozornie, a odruch mówi, żeby chwycić je jak zwykłą patelnię z rączką z tworzywa. Skutkiem jest oparzenie, i to najczęstsza przyczyna wypadków przy tej klasie sprzętu.

Drugi aspekt jest praktyczny. Krótka rączka przy małej masie oznacza, że naczynie łatwo przechylić. Przy przenoszeniu pełnej patelni z piekarnika warto trzymać ją nisko i pewnie, bo dźwignia jest krótka i reaguje gwałtownie na ruch nadgarstka.

Rozwiązanie jest to samo co przy większych naczyniach: rękawica albo silikonowy uchwyt Lodge nasunięty na stałe. Przy patelni, która często wędruje z piekarnika na stół, uchwyt zostający na rączce jest wygodniejszy niż szukanie ściereczki.

Ten model na tle pozostałych naczyń tej marki

Rodzina obejmuje kilkanaście pozycji różniących się przede wszystkim wielkością i głębokością.

Uważamy, że to naczynie kupuje się jako drugie albo trzecie, nie jako pierwsze. Jako jedyna patelnia w kuchni jest po prostu za mała i szybko okaże się, że wszystko robisz w dwóch turach. Jako uzupełnienie do śniadań, deserów i podawania jest natomiast bardzo wygodne, a dzięki dopuszczeniu do zmywarki nie wymaga rytuału, który zniechęca część osób do żeliwa.

Dane techniczne

Dla kogo

Mniej trafiony wybór jako jedyna patelnia w kuchni. Przy średnicy 16,5 cm obiad dla dwóch osób oznacza dwie tury, a dla czterech cztery. To naczynie uzupełniające, kupowane obok większego, a nie zamiast niego.

Pytania klientów

Czy naprawdę można myć tę patelnię w zmywarce?

Tak, producent to dopuszcza dzięki obróbce cieplnej żeliwa. Po każdym myciu przetrzyj powierzchnię cienką warstwą oleju.

Na czym polega obróbka cieplna tego żeliwa?

Wygrzewanie zmienia strukturę materiału przy powierzchni i ogranicza utlenianie. Metal przestaje reagować na wilgoć tak gwałtownie jak zwykłe żeliwo.

Czy trzeba sezonować patelnię przed pierwszym użyciem?

Nie. Przychodzi fabrycznie zaimpregnowana olejem roślinnym. Wystarczy umyć i osuszyć.

Ile porcji zmieści się na tej patelni?

Jedna. Mieści jedno jajko sadzone z zapasem, mały stek albo porcję warzyw dla jednej osoby.

Czy rączka się nagrzewa?

Tak, jest częścią odlewu i ma temperaturę całego naczynia. Mały rozmiar nie zmienia tu niczego.