STAUB Sosjerka z pokrywką 2.8 ltr, szary

Sosjerka czy rondel? Co naprawdę opisuje karta producenta

Producent klasyfikuje model 40510-316-0 jako okrągły rondel do sosów o średnicy 18 cm, a nie jako sosjerkę w polskim rozumieniu tego słowa. Rozbieżność bierze się z tłumaczenia: francuskie i angielskie karty katalogowe używają określenia sauce pan, które w kuchni zawodowej oznacza naczynie robocze o wysokich ściankach, służące do gotowania i redukowania sosu. Polska sosjerka to natomiast naczynie stołowe z dziobkiem, zwykle o pojemności 200 do 500 ml, w którym sos ląduje dopiero po ugotowaniu.

Praktyczna konsekwencja jest prosta. Pojemność 2,8 litra i masa bliska czterem kilogramom to parametry naczynia, które stoi na płycie przez godzinę, a nie stoi na stole przez piętnaście minut. Jeżeli w koszyku szukałeś czegoś do podania sosu pieczeniowego do niedzielnego obiadu, ten produkt tego zadania nie wykona. Jeżeli natomiast chcesz zrobić demi glace, sos pieczeniowy na czerwonym winie albo pomidorowy passatę duszoną dwie godziny, wymiary zaczynają nabierać sensu.

Warto dodać, że nazwa katalogowa pochodzi z importu danych producenta i nie zmienia niczego w samym naczyniu. Otrzymujesz dokładnie ten model, który widnieje w katalogu pod numerem 40510-316-0, wraz z pokrywką. Kontekst doboru naczynia do sposobu gotowania rozwija nasz przewodnik o tym, jak wybierać garnki do gotowania.

Czarna matowa emalia wewnętrzna i czym różni się od jasnej błyszczącej

Wnętrze tego naczynia pokrywa czarna emalia matowa, nie jasna emalia błyszcząca znana z klasycznych francuskich brytfann. To rozróżnienie realnie zmienia sposób gotowania. Matowa powierzchnia ma mikroskopijną chropowatość, dzięki której lepiej znosi kontakt z gorącym tłuszczem i mocne obsmażanie mięsa przed duszeniem. Jasna emalia błyszcząca jest gładsza i łatwiejsza w czyszczeniu, ale przy wysokiej temperaturze szybciej pokrywa się trwałymi przebarwieniami.

Druga różnica dotyczy kontroli procesu. Na jasnym wnętrzu widzisz kolor sosu i stopień redukcji gołym okiem, co bywa wygodne przy delikatnych sosach na bazie śmietany czy białego wina. Na czarnym wnętrzu tej informacji nie masz i musisz oceniać gęstość łyżką. W zamian dostajesz powierzchnię, na której osad po obsmażaniu, czyli fond, tworzy się równomiernie i schodzi po wlaniu płynu bez szorowania. Dla sosów mięsnych to argument mocniejszy niż wygoda podglądu.

Emalia oznacza też, że naczynie nie wymaga sezonowania. Surowe żeliwo trzeba wypalać olejem przed pierwszym użyciem i odnawiać tę warstwę co jakiś czas. Tutaj wystarczy umyć rondel ciepłą wodą przed pierwszym gotowaniem i można zaczynać. To wyraźne uproszczenie dla kogoś, kto przechodzi na żeliwo po latach używania stali nierdzewnej.

Średnica dna 14,5 cm: parametr, który decyduje o doborze do płyty

Opisy tego typu naczyń zwykle podają wyłącznie średnicę górną, w tym przypadku 18 cm. Praktyczniejsza jest jednak średnica dna 14,5 cm, bo to ona styka się z polem grzejnym. Na indukcji pole o średnicy 16 cm obejmie takie dno prawie w całości i naczynie będzie grzać równomiernie. Na dużym polu 21 cm część mocy pójdzie w powietrze wokół dna, a płyta może zgłaszać niedopasowanie naczynia.

Na gazie zależność jest odwrotna i trzeba pilnować, żeby płomień nie wychodził poza obrys dna. Ogień liżący ścianki nagrzewa emalię zewnętrzną szybciej niż zawartość i z czasem przyspiesza jej matowienie. Zwężające się dno to typowe rozwiązanie w rondlach do sosów, bo pozwala utrzymać wysoką kolumnę płynu przy małej powierzchni parowania, czyli dokładnie to, czego wymaga długa redukcja.

Co ten rondel robi najlepiej

Najczęstszy powód zwrotu w tej grupie naczyń jest zawsze ten sam: klient zamawia pod nazwą, nie pod wymiarem. Ktoś spodziewa się półlitrowej sosjerki, dostaje prawie czterokilogramowy rondel i odsyła paczkę. Drugi typowy błąd to rozgrzewanie pustego naczynia na dużej mocy. Żeliwo emaliowane lubi łagodne dochodzenie do temperatury, a szok termiczny na sucho jest jedną z niewielu rzeczy, które potrafią uszkodzić emalię trwale.

Dane techniczne

Użytkowanie i mycie na co dzień

Rozgrzewanie i pierwsze gotowanie

Przed pierwszym użyciem wystarczy umyć naczynie ciepłą wodą z odrobiną płynu i wytrzeć do sucha. Żadnego wypalania oleju, żadnego sezonowania. Potem trzymaj się jednej zasady: rozgrzewaj rondel na średniej mocy przez trzy do czterech minut, zanim wlejesz tłuszcz. Żeliwo o masie bliskiej czterem kilogramom potrzebuje czasu na wyrównanie temperatury, a próba skrócenia tego etapu maksymalną mocą kończy się przypaleniem środka dna przy zimnych ściankach.

Mycie i osadzanie się kamienia

Po gotowaniu odczekaj, aż naczynie ostygnie do temperatury, przy której możesz je dotknąć dłonią. Wlanie zimnej wody do gorącego żeliwa to klasyczny szok termiczny i najprostsza droga do pęknięcia emalii. Resztki jedzenia schodzą po kilku minutach namaczania w ciepłej wodzie, bez druciaka i bez proszku ściernego. Zmywarka jest dopuszczalna, ale detergenty do zmywarek z czasem matowią zewnętrzną warstwę emalii i przy naczyniu z tej półki mycie ręczne po prostu się opłaca.

Przechowywanie

Odstawiaj rondel całkowicie suchy, najlepiej z pokrywką ułożoną luźno albo przełożoną ściereczką. Szczelnie zamknięte wilgotne naczynie łapie zapach, a krawędź kołnierza, która u wielu naczyń żeliwnych bywa surowa, może w takich warunkach zbierać nalot. Do odkładania gorącej pokrywki podczas gotowania przydaje się dedykowana podstawka na pokrywkę, która chroni blat przed odciskiem po parze.

Dla kogo to naczynie

Mniej trafiony wybór, jeśli gotujesz dla większej rodziny albo szukasz uniwersalnego naczynia jednogarnkowego. W pierwszym przypadku sensowniej wygląda pojemność bliżej czterech litrów, w drugim szersze dno daje więcej swobody przy obsmażaniu. Alternatywą na mniejsze porcje jest okrągły garnek żeliwny 1,7 l, a pełny przegląd rodziny znajdziesz w kategorii garnki Staub.

Najczęściej zadawane pytania

Czy to jest sosjerka do podania sosu przy stole?

Nie. Karta producenta opisuje ten model jako okrągły rondel do sosów o średnicy 18 cm z pokrywką. Do serwowania przy stole jest zbyt ciężki i nie ma dziobka.

Czy naczynie działa na płycie indukcyjnej?

Tak. Żeliwo jest ferromagnetyczne i współpracuje z każdym typem płyty łącznie z indukcją. Producent dopuszcza także pracę w piekarniku do 260 stopni Celsjusza.

Czy trzeba je sezonować przed pierwszym użyciem?

Nie trzeba. Czarna matowa emalia pokrywa całe wnętrze i nie wymaga wypalania oleju. Wystarczy umyć naczynie ciepłą wodą i wytrzeć do sucha.

Czy można myć je w zmywarce?

Producent dopuszcza zmywarkę i jednocześnie zaleca mycie ręczne. Silne detergenty z czasem matowią zewnętrzną emalię i osłabiają jej połysk.

Ile waży to naczynie razem z pokrywką?

Karta katalogowa podaje masę około 3,79 kg. To typowa wartość dla żeliwa emaliowanego o takiej średnicy i wysokości ścianki.