Garnek żeliwny emaliowany Hage 5 l, niebieski

Dlaczego żeliwny garnek 5 l dobrze znosi długie duszenie?

Długie duszenie wymaga stałej, niskiej temperatury i jak najmniejszej utraty płynu. Żeliwo nagrzewa się wolniej niż cienka stal, ale raz nagrzane magazynuje dużo ciepła i oddaje je całym dnem i ściankami. Gulasz nie gotuje się więc tylko w punkcie nad płomieniem, a mały palnik wystarcza, żeby sos spokojnie pyrkał.

Drugim elementem jest pokrywa. Ciężka pokrywa leży stabilnie na rancie i ogranicza odparowanie, dlatego mięso dusi się we własnym sosie, a Ty zaglądasz do garnka głównie po to, żeby zamieszać. Rant, czyli górna krawędź korpusu, na której opiera się pokrywa, zostaje bez emalii. Gołe żeliwo może tam zardzewieć, dlatego Hage zaleca po każdym umyciu przetrzeć rant odrobiną zwykłego oleju na papierowym ręczniku.

Jeśli porównujesz różne garnki żeliwne do duszenia, sprawdź, czy wnętrze jest emaliowane. Emalia oddziela potrawę od metalu. Przy bigosie z kapustą kiszoną albo wołowinie duszonej w winie kwaśne składniki nie mają kontaktu z gołym żeliwem, a w naczyniach bez emalii potrafią naruszyć warstwę wypracowaną sezonowaniem.

Jak prowadzić duszenie krok po kroku: obsmażenie, podlanie, mały ogień?

Kolejność jest wspólna dla gulaszu, pieczeni i bigosu z mięsem. Najpierw nagrzewaj żeliwo stopniowo na średnim ogniu z tłuszczem na dnie. Żeliwo potrzebuje na to chwili, a mocny płomień pod zimnym naczyniem przypala tłuszcz, zanim dno równo się rozgrzeje.

Mięso obsmażaj partiami, tak żeby kawałki nie leżały ciasno. Przy zbyt pełnym dnie mięso puszcza sok i zamiast rumienić się, gotuje się w nim. Zrumienione kawałki odłóż na talerz, zeszklij cebulę i warzywa, wlej odrobinę płynu i zeskrob brązowy osad z dna silikonową albo drewnianą łopatką. Ten osad stanowi bazę smaku sosu.

Potem wróć z mięsem do garnka i podlej bulionem, wodą lub winem, zwykle tak, żeby płyn nie przykrywał całego mięsa. Przykryj i zmniejsz ogień, aż na powierzchni będą się pojawiać tylko pojedyncze bąbelki. Dalej żeliwo pracuje samo: mieszasz co jakiś czas i dolewasz płynu wtedy, gdy sos za bardzo zgęstnieje.

Rosół prowadzi się bez obsmażania. Mięso i kości zalewasz zimną wodą, doprowadzasz do wrzenia, zbierasz szumowiny i zostawiasz na najmniejszym ogniu pod lekko uchyloną pokrywą. Więcej o naczyniach do długiego gotowania przeczytasz w naszym tekście o garnkach i kociołkach.

Płyta czy piekarnik: gdzie dokończyć duszenie w garnku 26 cm?

Oba sposoby są poprawne. Na płycie masz stały podgląd i wygodny dostęp do mieszania. W piekarniku ciepło dochodzi do garnka ze wszystkich stron, więc dno mniej przypieka sos, a Ty nie musisz pilnować palnika. Granicą jest 250°C, czyli wartość, którą Hage podaje dla garnka. Na szklanej płycie indukcyjnej albo ceramicznej przestawiaj garnek, podnosząc go, bo przesuwane ciężkie żeliwo może porysować szkło.

Przed przeniesieniem garnka do piekarnika ustaw półkę nisko: naczynie ma 33 cm szerokości z uchwytami i 12 cm wysokości bez pokrywy, a nad nim musi zmieścić się jeszcze pokrywa. Osobnego limitu temperatury dla pokrywy ani materiału jej gałki producent nie wymienia.

Gorące naczynie z piekarnika wyjmuj w grubych rękawicach, bo uchwyty mają wtedy tę samą temperaturę co cały korpus. Po wyjęciu postaw go na suchej podstawce i nie studź wodą. Na płycie uchwyty też nagrzewają się podczas długiego duszenia, więc przy każdym przestawianiu sięgaj po rękawice.

Które potrawy duszone pasują do tego garnka, a które nie?

Najczęstszy błąd przy tym naczyniu to podkręcanie ognia, żeby gulasz szybciej zmiękł. Żeliwo oddaje ciepło z opóźnieniem, więc mocny płomień nie skraca duszenia, tylko przypala sos przy dnie, a mięso w gwałtownie wrzącym płynie robi się łykowate. Mały ogień i pokrywa dają tu lepszy efekt niż pośpiech.

Dane techniczne

Jak umyć i przechować garnek po długim duszeniu?

Kiedy zabrać się do mycia?

Resztki sosu przełóż do pojemnika, póki są płynne, a sam garnek zostaw, aż ostygnie bez Twojej pomocy. Hage przestrzega przed wlewaniem zimnej wody do gorącego naczynia. Taki szok termiczny, czyli gwałtowna zmiana temperatury, może spowodować pęknięcie lub odprysk emalii.

Co zrobić z sosem przywartym do dna?

Zalej dno ciepłą wodą z detergentem i odczekaj 10–15 minut. Gdy sos się przypalił, producent zaleca wodę z 2–3 łyżkami sody oczyszczonej gotowaną na wolnym ogniu przez 8–10 minut. Na zapieczone plamy działa pasta z sody i wody zostawiona na kilka godzin lub na noc.

Jak przygotować garnek do kolejnego duszenia?

Myj go ręcznie ciepłą wodą, delikatnym płynem i miękką gąbką, następnie opłucz i dokładnie wysusz. Nieemaliowany rant przetrzyj odrobiną oleju. Przechowuj naczynie w suchym miejscu z lekko uchyloną pokrywą albo z ręcznikiem papierowym między pokrywą a korpusem.

Dla kogo jest ten garnek do duszenia?

Mniej trafiony wybór dla kogoś, kto woli żeliwo surowe i sam buduje na nim warstwę sezonowania. Taki charakter ma garnek żeliwny Petromax ft6-t 5,5 l z płaskim dnem. Gdy 5 l to za mało, przejrzyj garnki o pojemności 4–10 litrów, w tym Staub La Cocotte 6,7 l z wyższej półki cenowej, około 1700–1800 zł.

Najczęstsze pytania o duszenie w tym garnku

Czy w tym garnku można dusić bigos z kapustą kiszoną?

Tak. Wnętrze pokrywa emalia porcelanowa, więc kwaśna kapusta nie styka się z gołym żeliwem. Mieszaj łyżką drewnianą lub silikonową, bo metalowa może zarysować emalię.

Czy to naczynie wejdzie do piekarnika?

Tak. Hage podaje odporność na temperaturę do 250°C. Przed wstawieniem obniż półkę i wyjmuj je w rękawicach.

Na jakim ogniu dusić gulasz w żeliwie?

Obsmażaj na średnim ogniu, a samo duszenie prowadź na małym. Masa żeliwa utrzymuje ciepło i nie potrzebuje mocnego płomienia.

Czy przed pierwszym duszeniem trzeba wypalić garnek?

Nie. Przed pierwszym duszeniem umyj go tylko ciepłą wodą z delikatnym płynem. Emaliowane wnętrze nie potrzebuje wypalania.