■ Pierwsze wrażenie

Spartan w dłoni nie robi rewolucji — i to właśnie jest jego największa zaleta. 91 mm długości, 88 g, Cellidor w jednym z kilkunastu kolorów. Nic nie wystaje, nic nie kłuje w kieszeń, nie ma ruchomych elementów, które po tygodniu zaczynają chrzęścić. Jakość wykonania jest bezsprzeczna — sprężyny trzymają narzędzia pewnie, krawędzie okładzin są równe, ostrza chodzą płynnie i bez luzów bocznych.

Przy pierwszym użyciu widać, że to nie jest "scyzoryk za 30 zł z bazaru, który wygląda podobnie". Korkociąg nie ugina się przy wkręcaniu, otwieracz do kapsli ma wyraźną dźwignię, małe ostrze jest naprawdę użyteczne — nie dekoracyjne. Po tygodniu noszenia w kieszeni spodni można zapomnieć, że się go ma. Po miesiącu staje się rzeczą, której brakuje, gdy jej nie ma.

■ Co jest w środku — 12 narzędzi

• Duże ostrze główne
• Małe ostrze pomocnicze
• Korkociąg
• Otwieracz do puszek
• Mały śrubokręt 3 mm
• Otwieracz do kapsli / butelek
• Śrubokręt 6 mm
• Ostrze do zdejmowania izolacji
• Szpikulec / dziurkacz
• Linijka (cm i cale)
• Wykałaczka
• Pęseta

Spartan różni się od Turisty (0.3603) jednym narzędziem — korkociągiem. Kto nigdy nie otwierał wina, może wybrać Turistę. Kto otwierał choć raz — Spartan. Różnica w cenie minimalna, różnica w użyteczności — duża.

■ Jak to działa w praktyce?

Duże ostrze radzi sobie z codziennymi zadaniami bez problemów — cięcie folii, sznurka, jabłka, kawałka sera na pikniku, otwieranie przesyłek. Stal Victorinox (1.4116) trzyma ostrość przyzwoicie jak na scyzoryk w tej cenie. Przy regularnym użytkowaniu wymaga ostrzenia co kilka tygodni — i bez problemu naostrzysz go na zwykłym kamieniu lub pałeczce ceramicznej.

Korkociąg działa poprawnie na standardowych korkach. Przy bardzo starych, kruszących się korbach wymaga cierpliwości — jak każdy korkociąg bez mechanizmu dźwigniowego. Do okazjonalnego otwierania wina na pikniku: idealny. Do codziennego serwisu w restauracji — nie.

Otwieracz do kapsli to jeden z lepszych w tym formacie. Kapsel schodzi pewnie bez ześlizgiwania. Tańsze imitacje Spartana mają tu wyraźnie gorzej — ześlizguje się przy połowie.

Śrubokręt 6 mm — zaskakująco użyteczny do drobnych napraw. Dokręcenie zawiasów w okularach, luźnej śruby w klamce, montaż małego sprzętu — do takich zadań idealny. Naprawdę trzyma płaski wkręt bez śliznięcia.

■ Brak blokady ostrza — realny problem czy nie?

To jedyna kwestia regularnie pojawiająca się w dyskusjach o Spartanie. Scyzoryki serii 91 mm Victorinox nie mają blokady — ostrze trzyma sprężyna.

W praktyce przy normalnym cięciu — od siebie, krojeniu żywności, otwieraniu paczek — sprężyna trzyma wystarczająco. Problem pojawia się przy próbie użycia go do zadań nożowych z siłą: grube gałęzie, podważanie, cięcie w kierunku trzymającej dłoni. Wtedy ostrze może się złożyć na palce.

Jeśli potrzebujesz blokady, Victorinox oferuje odpowiednie modele (One Hand Trekker, Hunter), ale są grubsze i cięższe. Spartan to scyzoryk miejski i turystyczny, nie survival knife. Przy takim użytkowaniu brak blokady nie jest realnym problemem — a z blokadą nie byłby już tak kompaktowy.

■ Plusy i minusy

■ Dla kogo Spartan, a dla kogo nie

Spartan jest idealny jeśli szukasz jednego kompaktowego scyzoryka do codziennego noszenia, wyjazdów, biwaków i każdej sytuacji, w której "fajnie byłoby mieć pod ręką coś do otwierania, krojenia i przykręcania". Sprawdza się też doskonale jako prezent — dożywotnia gwarancja i możliwość grawerowania robią swoje.

Spartan nie jest dla ciebie, jeśli szukasz noża do poważnych zadań terenowych, potrzebujesz nożyczek na co dzień (wtedy Huntsman lub Climber), albo zależy Ci na blokadzie ostrza — wtedy lepiej sięgnąć po nóż składany EDC z blokadą.

■ Dostępne warianty

Spartan Wood z okładzinami z orzecha włoskiego to wyraźnie inny charakter — cieplejszy, bardziej premium. Jeśli scyzoryk ma też dobrze wyglądać przy serwowaniu wina czy na stole — Wood robi lepsze pierwsze wrażenie niż klasyczny Cellidor.